Actief

De kwetsbaarheid van privacy

privacy

Actief heeft uitvoerige schriftelijke vragen gesteld over de manier waarop de gemeente omgaat met de gegevens die worden gebruikt voor de Wmo. Op grond van wat de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft ontdekt kunnen we ons daar stevig zorgen over maken. Dat heeft Actief al eerder gedaan, en de antwoorden van het college waren destijds vol geruststelling: “maakt u zich vooral geen zorgen, want er zijn verwerkersovereenkomsten (dat is jargon voor een speciaal soort contract)”. Zoals we toen al dachten, maar nog niet konden bewijzen: dat is dus niet genoeg.

Sinds 1 januari 2015 voert de gemeente Amersfoort de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo 2015) uit. Onder de Wmo verstrekt de gemeente allerlei soorten hulp, die als doel heeft, mensen zoveel mogelijk zelfredzaam (ook weer jargon) te maken en in de maatschappij te laten participeren. Een prachtig doel, en de Wmo – waar tientallen ambtenaren van de gemeente dagelijks mee bezig zijn – biedt heel veel heel noodzakelijke hulp. Maar hoe bepaal je nu eigenlijk of je je doel benadert? Hoe meet je of mensen zelfredzamer worden?

Om de zelfredzaamheid te meten, wordt vaak gebruik gemaakt van een zogenaamde zelfredzaamheidsmatrix (ZRM). Met deze matrix worden mensen beoordeeld op o.a. geestelijke- en lichamelijke gezondheid, relaties, opleiding, maar ook bijvoorbeeld hun justitieel verleden. Stuk voor stuk gevoelige zaken worden hier dus in behandeld; en dat over mensen die toch al kwetsbaar zijn.

Het is dan ook heel belangrijk om met deze persoonsgegevens héél zorgvuldig om te gaan. In Nederland hebben we hiervoor de Autoriteit Persoonsgegevens: de organisatie die in Nederland bij wet als toezichthouder is aangesteld voor het toezicht op het verwerken van persoonsgegevens. Anders gezegd: Deze organisatie houdt zich bezig met de bescherming van onze privacy.

De AP heeft al in 2016 onderzoek gedaan naar hoe gemeenten omgaan met persoonsgegevens in het kader van de drie gedecentraliseerde wetten (Wmo, Participatiewet, Jeugdzorg). Het resultaat was toen een ernstige waarschuwing van de AP dat gemeenten de privacy rond de drie decentralisaties geen van allen goed geregeld hadden.

Nu heeft de AP onderzoek gedaan naar de gegevens die met de ZRM worden opgevraagd en verzameld in Nijmegen en Zaanstad; twee gemeenten in dezelfde grootteklasse als Amersfoort en vergelijkbaar georganiseerd.

De eenvoudige regels “nooit gegevens verzamelen waar je geen concreet doel mee hebt, nooit te veel verzamelen, en nooit langer bewaren dan nodig is” zijn drie van de hoekstenen van het privacybeleid in ons land. Uit het onderzoek is gebleken dat bij deze gemeenten óók persoonsgegevens worden verzameld die helemaal niet relevant zijn voor de hulpvraag of waarvan het zelfs uitdrukkelijk bij wet verboden is ze te verzamelen. Zo mag een willekeurig lid van een wijkteam bijvoorbeeld niets weten van een eventueel verleden van iemand met justitie. Actief strijdt voor de rechten van de hulpbehoevende Amersfoorters en stelt het meest nadrukkelijk, keer op keer kritische vragen over persoonsgegevens en privacy. Dit is de nieuwste in de rij.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *